تبلیغات
انجمن علمی مهندسی صنایع مهرآستان - آشنایی عمومی با روش تحقیق-درس ششم
انجمن علمی مهندسی صنایع مهرآستان
انسان آن چیزی خواهد شد که خود باور دارد!
به انجمن علمی مهندسی صنایع مهرآستان خوش آمدید

درس ششم- گزارش تحقیق


چکیده درس ششم: برای نوشتن گزارش تحقیق باید از ساختاری استفاده کنیم که نشان دهد از کجا شروع کرده ایم و چگونه پیش رفته ایم تا به جواب برسیم.
یادداشت هایی که در طول کار تحقیق خود برداشته ایم مصالح پایه برای نوشتن گزارش اند. گزارش تحقیق را در سه مرحله خام، ویرایش اول و ویرایش نهایی می نویسیم.

اگر خواستیم روش پیدا کردن جواب مان را به کشی بگوییم چگونه آن را ثبت کنیم؟
شما ممکن است بخواهید نتیجه تحقیق و جست و جوی خود را ثبت کنید یا به کشی دیگر که لازم است در جریان باشد بنویسید یا اصلا تحقیق را به عنوان کار کلاسی انجام داده اید و باید گزارشی از آن به معلم تان بدهید.

برای چه کشی می نویسید
نوشتن برای کلاس و معلم و به عنوان تکلیف کلاسی متفاوت است با نوشته ای برای انتشار در روزنامه یا وب سایت. به همین ترتیب، اگر بخواهیم برای رئیس مان در شرکت بیمه بنویسیم یا نتیجه کارمان را برای صاحب کار و سفارش دهنده تحقیق گزارش کنیم روش های مختلفی را پیش می گیریم.

به طور کلی هر قدر گزارش شما دوستانه تر و خودمانی تر باشد کوتاه تر خواهد بود و براساس روایت شخصی نوشته می شود (من یا من و همکارم از این جا شروع کردیم که...)
هر قدر گزارش شما رسمی تر باشد باید غیرشخصی تر نوشته شود (بدون ارجاع به من یا ما)٬ تمام جزییات را به صورت طبقه بندی شده شرح دهید و باید با اسناد و شواهد و تصاویر و آمار و نمودارهای لازم همراه باشد. در ادامه این درس عمدتا به گزارش تحقیق رسمی و غیرشخصی می پردازیم.

ساختار مشترک گزارش ها
با این همه، همه گزارش ها کوتاه یا بلند و رسمی یا خودمانی ساختار مشترکی دارند. در این ساختار شما به این پرسش ها پاسخ می دهید:

۱. مسئله اصلی چه بود؟
۲. چه جواب هایی در آغاز مطرح بود؟ تلاش هایی که قبلا برای حل مسئله شده چه بود؟
۳. برای سنجش درستی و نادرستی فرض های اولیه چه کردیم؟
  • با چه کشانی صحبت کردیم؟
  • به چه محل هایی سر زدیم؟
  • چه منابعی مراجعه کردیم؟
  • چه شواهدی جمع کردیم؟

۴. مجموعه تلاش های ما چه می گوید؟

  • آیا فرض های اول ما درست بوده است؟
  • آیا فرض های ما تعدیل و تصحیح شده است؟

۵. جوابی که با درصد احتمال بالایی به آن رسیده ایم چیست؟
۶. براساس این جواب چه راه حلی برای مسئله اصلی پیشنهاد می کنیم؟

چگونه یک گزارش خوب بنویسیم؟
چه چیزهایی لازم داریم؟

یادداشت هایمان + منابع اصلی + شواهد غیرمتنی مثل عکس و نقشه

چه باید بکنیم؟
مرحله به مرحله پیش برویم. نوشتن کار یک باره نیست٬ باید به تدریج شکل بگیرد. برای این کار سه مرحله در نظر بگیرید.

مرحله ویرایش خام متن
شروع نوشتن شبیه خرید مصالح برای ساختن یک خانه است. یک روز مصالح آشپزخانه را می خرید و می برید در آشپزخانه می گذارید تا وقتش برسد از آنها استفاده کنید.

یک روز وسایل رنگ و روغن و کاغذ دیواری می خرید و همه را وسط اتاق ها می گذارید تا بعد کارتان را در این قسمت شروع کنید و روز دیگر وسایل حمام و دستشویی را از شیرآلات تا کاشی ها تهیه می کنید و به حمام منتقل می کنید تا آماده کار شوید.
بنابراین پیش از آن که اصولا دست به کار شوید٬ موادی را که فکر می کنید لازم اند تدارک می ببینید و بعد به تدریج کار را شروع می کنید: مواد تهیه شده را طوری استفاده می کنید که در آخر حمام تان به طور دلخواه کاشی شده و شیرآلات اش نصب شده و آماده استفاده باشد. همین طور بخش های دیگر.
وقتی کارهای نصب و رنگ تمام شد٬ نوبت می رسد به قسمت هایی که مثل نصب پرده باید بعد از تمیزکاری انجام شوند و نهایتا تخت خواب ها و مبل ها و ظروف و بعد هم وسایل تزیینی آماده و چیده می شود.
مرحله اول نوشتن در واقع ریختن اطلاعات فراهم شده در غرفه های موضوعی است. این اطلاعات عمدتا فقط انتقال پیدا کرده اند و هنوز نوشته شما نیستند. ممکن است گاهی یادداشتی در کنار یک مطلب بگذارید که بدانید قرار است از این مطلب چه استفاده ای بکنید یا ربط اش به مطلب قبلی و بعدی چیست.
یادداشت ها مصالح تحقیق اند: در یک تقسیم بندی کلی دو نوع یادداشت می توان نوشت:
- یادداشت از منابع (کتبی، مصاحبه، مشاهده)؛
- یادداشت ایده های پیشبرد تحقیق (فکرها و نکته ها و نظرهایی که ضمن کار به ذهن تان می رسد).
علت این تقسیم دوگانه این است که خواندن و یادداشت برداشتن یک روند فعال و خلاق است٬ یعنی شما فقط ماشین یادداشت برداری نیستید بلکه با هر قطعه از اطلاعات که به دست می آورید ذهن تان فعال می شود و در موقعیت بهتری قرار می گیرید که مسئله خود را بشناسید و گامی دیگر در مسیر حل آن بردارید.
بنابراین شما یک بار می خوانید و می پرسید و جمع آوری می کنید و یک بار هم خوانده ها را ضمن کار تجزیه تحلیل می کنید و به ایده هایی می رسید که لازم است آنها را هم ثبت کنید. جمع این دو نوع یادداشت است که نهایتا مسئله شما را حل می کند.
هر طور که یادداشت بردارید٬ یک قاعده را باید رعایت کنید: با نظم معینی یادداشت بردارید و اطلاعات را ثبت کنید.
هم زمان سعی کنید اسکلت گزارش خود را نیز شکل دهید. مثل نقاش این اسکلت را طراحی کنید تا بعدا آن را نقاشی کنید. طبعا در مسیر کار طرح تان را می توانید تغییر دهید و بهبود بخشید و گویاتر کنید.
برای این که یادداشت از منابع با دقت کافی ثبت شود٬ همیشه باید مشخصات منبع را با شرح کافی ثبت کنید. مثلا (اطلاعات زیر عمدتا فرضی است):

  • از گفت و گو با حسن حسینی، کارشناس ایمنی دفتر شهرداری منطقه ۱۲، در تاریخ ۱۰ مرداد ۱۳۹۱.
  • از ویدیوی «چگونه خسارات آتش سوزی را محدود کنیم»، موجود در کتابخانه شرکت بیمه مرکزی، تهران، ساخته حسن حسینی، بهار ۱۳۹۰.
  • از مقاله «رشد استفاده از مصالح نسوز»، نوشته هادی صمیمی، در ماهنامه ساخت و ساز، شماره ۱۱۵، اردیبشهت ۱۳۹۱، صفحات ۳۴-۳۸.
  • از کتاب «راهکارهای حفاظت و ایمنی بازار اصفهان»، از انتشارات شهرداری اصفهان، ۱۳۸۳، صفحه ۲۳.
  • از مجموعه عکس های حسن حسینی، منتشر شده در وب سایت خبرآنلاین، ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۰

بهترین راه یادداشت برداشتن این است که:
- از برداشتن یادداشت های طولانی خودداری کنید. تنها چیزهایی را یادداشت کنید که واقعا لازم دارید.

- اسم کامل افراد و سمت آنها و تخصص شان و نام کامل منابع کتبی و صوتی و تصویری را ثبت کنید.
- مطلب هر یادداشت را به زبان خودتان بنویسید و تنها چند جمله اصلی را از نویسنده و گوینده نقل مستقیم کنید. این بخش را حتما باید بین «دو گیومه» مشخص کنید تا مرز سخن شما و سخن منبع کاملا روشن باشد.
- یادداشت های مرتبط با هم را در یک فایل بنویسید یا طوری علامت گذاری کنید که بعدا که به آن ها مراجعه می کنید٬ بدانید کدام یادداشت با کدام یادداشت دیگر مربوط است.
- هرگز مطلبی را از منبعی کپی برداری نکنید. اگر متنی را از جایی بردارید و مشخص نکنید مال شما نیست٬ کار شما سرقت ادبی خواهد بود.
- در نقل قول از یک متن یا منبع یا فرد مراقب باشید سخن و نظر او را تغییر ندهید و تحریف نکنید.

مرحله ویرایش اول متن
وقتی همه اطلاعاتی که لازم دارید جمع کردید٬ حالا وقت آن است که اطلاعات را تنظیم کنید. هر چه از بدنه اطلاعات را لازم ندارید (تکراری ها، اطلاعات مخدوش، اطلاعات نامربوط) کنار بگذارید و مربوط ترین و بهترین و گویاترین بخش گردآورده های خود را انتخاب کنید تا هم مطلب شما زیاده دراز نشود و هم در عین کوتاهی گویا باشد.

به علاوه ممکن است از شما خواسته باشند که مثلا گزارش خود را در ۲۵۰۰ کلمه بنویسید. طبعا اگر گزارش تان سه برابر این حجم شده باشد باید آن را کوتاه کنید.
ویرایش اول متن باید تقریبا ساختار اصلی گزارش را در خود نشان دهد٬ یعنی اسکلت کار درست باشد و تنها نازک کاری ها و بازخوانی ها و حک و اصلاح نهایی باقی مانده باشد.
با تنظیم درست یادداشت ها و پر کردن روابط معنایی بین آنها می شود گفت شما به اسکلت کار خود رسیده اید.
بسته به نوع تحقیق شما و میزان کاری که می برد شما ممکن است این مرحله را دو بار انجام دهید: پیش نویس اول و پیش نویس دوم. مسئله اصلی این است که شما در هر پیش نویس به ساختار گویاتر و منسجم تری برسید.

مرحله ویرایش نهایی متن
ویرایش نهایی متن شامل دو بخش خواهد بود: نخست بازنگری برای حک و اصلاح نهایی و اطمینان از این که دیگر  نکته تازه ای به متن نباید اضافه کرد و دوم آرایش دادن به متن. منظور از آرایش متن این است:

الف. آوردن عنوان در یک صفحه مستقل: شامل نام تحقیق و موضوع آن و نام شما و تاریخ تحقیق و احیانا نام موسسه ای که تحقیق برای آن آماده شده است. مثلا:


پیشینه آتش سوزی در بازار تهران
(با تاکید خاص بر بخش غربی)

پژوهشگر:
شیرین تهرانی

به سفارش:
موسسه سرمایه گذاری اخوان و شرکا

تابستان ۱۳۹۱

ب. افزودن عکس و طرح به صفحه عنوان. مثلا عکشی قدیمی از آتش سوزی بازار یا طرحی گرافیکی.
ج. نوشتن پیش گفتار کوتاه شامل سپاسگزاری از کشانی که به شما در انجام تحقیق کمک کرده اند. اگر این بخش مفصل باشد می توانید آن را به صورت مجزا هم بیاورید و پیش گفتار را صرفا به اهمیت مسئله و نحوه رسیدگی شما به آن اختصاص دهید.
د. افزودن عکس ها و نمودارهایی که تهیه کرده اید.
ه. تهیه کردن فهرست فصل ها و مطلب های اصلی هر فصل
و. تهیه کردن فهرست منابع و افزودن آن به پایان گزارش
ز. تهیه کردن فهرست مفاهیم اصلی و افزودن آن به پایان گزارش
درست است که این کارها را بخش آرایشی کار نامیدیم٬ ولی فراموش نکنید که بخش مهمی از کار است. درست مثل غذای خوبی که به طرز خوبی روی میزی که تزیین شده ارائه شود.

نکته پایانی
درس های دوره اول روش تحقیق در این جا به پایان می رسد٬ اما خوب است در پایان این درس ها به آغاز تاریخ خودمان یعنی انسان نگاه کنیم.

انسان حیوان ناطق است٬ این را فلسفه می گوید. انسان حیوان ابزارساز است٬ این را علم می گوید. انسان حیوان پرسشگر است٬ این را روش تحقیق می گوید.
یادتان باشد که زندگی آدمی اصولا از پرسش آغاز شد. آدم و حوا در بهشت بودند و با سوال کردن به زمین هبوط کردند. این در ذات آدمی است که بپرسد. ذهن اش هم با پرسش رشد می کند. روزش هم با پرسش می گذرد. اگر مبنا را پرسش آدم و حوا بگیریم زندگی می شود تحقیقی که با سوال آن ها آغاز شده است.

پایان







نوع مطلب : مهندسی صنایع، روش های تحقیق، 
برچسب ها : روش های تحقیق،
لینک های مرتبط :

پنجشنبه 21 شهریور 1392
شنبه 25 شهریور 1396 04:15 ق.ظ
Somebody essentially lend a hand to make seriously articles I would state.
That is the very first time I frequented your web page and
up to now? I surprised with the research you made to create this particular put up incredible.

Excellent process!
دوشنبه 30 مرداد 1396 04:05 ب.ظ
I like the valuable information you supply to your articles.
I will bookmark your blog and test again right here frequently.

I am slightly certain I will learn a lot of new stuff proper
right here! Best of luck for the following!
پنجشنبه 31 فروردین 1396 11:53 ب.ظ
Good day I am so excited I found your blog, I really found you by error, while I
was researching on Yahoo for something else, Nonetheless I am here now and would just like to say kudos for a marvelous post and a all round interesting blog (I also love the theme/design), I don't have time to look
over it all at the moment but I have book-marked it and also added your RSS feeds, so when I have time I will be back to read much more, Please
do keep up the awesome job.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره انجمن


این وبلاگ توسط مهندسین صنایع دانشگاه مهرآستان برای اطلاع رسانی و در اختیار قراردادن موارد مورد نیاز مهندسی صنایع ایجاد شده است.
امیدواریم که به کمک شما بتوانیم در هدف خود موفق باشیم.

تماس با مدیر : بهاره عبدی ولمی Abdi_Bahareh@yahoo.com
صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
فرم تماس
نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
امکانات دیگر
کلیه حقوق این وبلاگ برای انجمن علمی مهندسی صنایع مهرآستان محفوظ است