تبلیغات
انجمن علمی مهندسی صنایع مهرآستان - آشنایی عمومی با روش تحقیق-درس پنجم
انجمن علمی مهندسی صنایع مهرآستان
انسان آن چیزی خواهد شد که خود باور دارد!
به انجمن علمی مهندسی صنایع مهرآستان خوش آمدید

درس پنجم- سنجش و پالایش اطلاعات گردآوری شده برای نتیجه گیری


چکیده درس پنجم: برای نزدیک شدن به نتیجه تحقیق باید اطلاعاتی را که گردآوری کرده اید اصلی و فرعی کنید٬ طوری که جواب همه سوال های اصلی شما اولویت پیدا کند و باقی اطلاعات کنار گذاشته شود.
اما این روند به صورت مکانیکی انجام نمی شود و باید مراقب باشید که در اصلی فرعی کردن اطلاعات خطا نکنید یا ذهنیت های قبلی شما باعث نشود از رسیدن به جواب قابل اطمینان بازبمانید.

سبک سنگین کردن
جمع کردن اطلاعات به خودی خود کمک زیادی نمی کند. باید اطلاعات مفید از غیر مفید یا مهم از غیر مهم و اصلی از فرعی را جدا کرد. چگونه این کار را انجام دهیم؟ کدام اطلاعات را نگه داریم و اولویت بدهیم و کدام را کنار بگذاریم؟

در مثال آتش سوزی فرض کنید شما این اطلاعات را داشته باشید:
  • آتش ظاهرا ساعت ۶ صبح شروع شد.
  • یک ساعت طول کشید تا آتش خود را نشان داد و مردم متوجه شدند.
  • پانزده دقیقه بعد ماشین های آتش نشانی سر رسیدند.
  • یکی از همسایه ها با وحشت از این که ممکن است آتش به خانه او برسد در خیابان داد و فریاد می کرد.
  • آتش به سه درخت کهنسال چنار هم آسیب جدی زد و باید آنها را قطع کرد.
  • تقریبا یک ساعت طول کشید تا آتش مهار شد.
  • چهار ماشین آتش نشانی و سه ماشین پلیس در صحنه حاضر بودند.
  • صاحب ملک تقاضای ۲۵ میلیون تومان جبران خسارت از بیمه کرده است.
این اطلاعات همه از یک سطح اعتبار برای یافتن علت آتش سوزی برخوردار نیستند. شما برای این که به اطلاعات اصلی توجه کنید٬ باید از بین اطلاعاتی که دارید انتخاب کنید.
در واقع٬ شما اطلاعات خود را طبقه بندی می کنید و تصمیم می گیرید چه چیزی مهم و اصلی است یا باید کنار گذاشته شود.
در بررسی اطلاعات بالا شما دو کار می کنید:
۱- اصل و فرع کردن / مقایسه کردن: مثلا چه حادثه ای آتش را ایجاد کرده (اصل) در مقابل این که آتش چه وحشتی ایجاد کرده (فرع)
۲- موضوع بندی کردن اطلاعات: مثلا همه شواهد که به شروع آتش بر می گردد یا به میزان خسارت.
فرض کنید دو کارشناس مختلف درباره علت آتش سوزی دو نظر متفاوت پیدا می کنند. دلیل اش این است که آنها اطلاعات را به دو صورت متفاوت ارزیابی (یا آنالیز) کرده اند.
مثلا کارشناس اول ممکن است به این که یک ساعت طول کشیده تا آتش گسترده شود اهمیت بیشتری داده باشد و نتیجه گرفته باشد آتش سوزی عمدی نبوده است.
اما کارشناس بعدی قبول ندارد که بین شروع آتش و گستردگی آن یک ساعت فاصله بوده. بنابراین نتیجه می گیرد که عمدی بوده٬ اما صحنه سازی شده تا غیرعمدی جلوه داده شود.
بنابراین در مسیر گزینش اطلاعات معمولا این کارها را انجام می دهیم:
- طبقه بندی موضوعی
- اصل و فرع کردن
- مقایسه کردن
-ارزیابی شواهد
مثال دوم:
فرض کنید شما با ده نفر برای تحقیق خود صحبت کرده اید و ده کتاب هم خوانده اید و ۱۰۰ برگه از آن بیرون نویس کرده اید. حالا احساس می کنید کارتان تقریبا تمام است و اینک زمان آن است که به اطلاعاتی که جمع کرده اید یک بار نظر بیندازید.

از بین ده ساعت مصاحبه سعی می کنید یک ساعت گلچین کنید و از ۱۰۰ برگه ای که دارید نیمی را کنار بگذارید. این همان روندی است که به شما کمک می کند به مهم ترین اطلاعاتی که جمع کرده اید (اصل ها) اولویت بدهید و باقی اطلاعات را که نقش حاشیه ای دارند یا به سوالات تحقیق شما کمک نمی کنند (فرع ها) کنار بگذارید.
در این مرحله شما اطلاعات را سبک و سنگین می کنید تا ببینید نکات اصلی کدام است (کدام یکی به سوال های شما جواب می دهند٬ در مقایسه با شواهدی که به سوال شما جواب نمی دهد). پس از این است که شما می توانید بسنجید آیا آن جواب احتمالی که فکر کرده بودید تایید می شود یا باید آن را تصحیح کنید (ارزیابی).
فرض کنید شما می خواسته اید بدانید آیا حافظ از سعدی چیزی آموخته است یا نه. در جواب احتمالی خود فکر کرده اید ممکن است آموخته باشد چون در قرن بعد از سعدی زندگی می کرده و آوازه سعدی که همشهری اش بوده حتما به او رسیده و از خواندن شعرهای او متاثر شده و در شعرهای اش استفاده کرده است٬ اما اطمینان ندارید.
در مصاحبه متوجه می شوید که چندین شعر حافظ رنگ و بوی سعدی دارد. خوانده های شما هم این را تایید می کنند و غزل های حافظ را که متاثر از سعدی است به یاد شما می آورند. شما در تنظیم مطلب خود نتیجه می گیرید٬ این فرض که سعدی در شعر حافظ تاثیر داشته درست است و شواهد متعددی آن را تایید می کند.

سوال های تکمیلی
حالا اساس فرض شما تایید شده و ممکن است سوال تازه ای برایتان مطرح شود: آیا غزل های حافظ را می توان قوی تر از غزل های سعدی ارزیابی کرد؟ (سوال اصلی جدید)

این جا دوباره به مصاحبه و مراجعه به منابع نیاز دارید. ولی اگر از قبل به این سوال هم فکر کرده باشید آن را در مصاحبه ها وارد کرده اید و در انتخاب کتاب ها و مقالات و برگه نویسی را هم مورد توجه قرار داده اید و حالا می توانید به این سوال هم جواب بدهید (یعنی چیزهایی که بدون این سوال فرعی بود حالا اصلی می شود).
اما پیشاپیش می دانید که جواب این سوال مانند سوال قبلی قاطع نیست٬ زیرا قدرت شعری امری است که زاویه دید افراد در آن دخالت دارد و بیش از یک جواب خواهد داشت.
شما تنها می توانید بگویید بیشتر منابع یا مصاحبه شوندگان نظرشان این است که این شعرها قوی تر است یا قوی تر نیست (ارزیابی). این طبعا جواب مسئله نیست. زیرا یک نسل پیش یا یک نسل بعد نظرها ممکن است طور دیگری باشد. چون زاویه دید و زیباشناسی افراد در طول زمان فرق خواهد کرد٬ اما جواب شما برای تاریخ و نسل معینی درست است.

وقتی جواب را پیدا کردیم
چگونه مطمئن می شویم که جواب را یافته ایم؟ این زمانی است که برای همه سوال های کلیدی خود که فکر می کنیم در حل مسئله کمک می کنند پاسخی یافته ایم.

در مثال تاثیرپذیری حافظ از سعدی وقتی برای شما مشخص شد که این تاثیرپذیری وجود داشته٬ زمانی است که شما به نتیجه رسیده اید. یا وقتی در مثال آتش سوزی متوجه شدیم که این حادثه عمدی نبوده است و شواهدی که عمدی بودن حادثه را تایید کند نداریم یا قوی نیست به نتیجه رسیده ایم.
در واقع نتیجه با پیمودن همان مسیر بالا به دست می آید:
- طبقه بندی کردن
- اصل و فرع کردن
- مقایسه کردن
- ارزیابی
وقتی به مرحله ارزیابی برسیم٬ به نتیجه نزدیک شده ایم.

آیا جوابی که پیدا کرده ایم با آن چه فکر کرده بودیم هماهنگ است؟
این همان مسئله رد و تایید جواب های فرضی و احتمالی ما است. در مثال آتش سوزی از بابت علت حادثه ما دو فرض یا دو جواب محتمل داشتیم:

- حادثه اتفاقی رخ داده است.
- حادثه با برنامه و عمدی بوده است.
در نتیجه گیری٬ هر دو احتمال نمی تواند تایید شود٬ زیرا تایید یکی رد دیگری است. وقتی ما به این نتیجه رسیدیم که حادثه عمدی نبوده است طبعا این فرض کنار گذاشته می شود و قبول می کنیم که حادثه اتفاقی و غیرعمدی بوده است.

چرا ممکن است به خطا فکر کنیم جواب درست را یافته ایم؟
ارزش یک تحقیق خوب به دوام نتایج آن است. این بدان معنا است که اگر تحقیق را خوب و همه جانبه انجام نداده باشیم٬ همیشه ممکن است نتیجه ای که گرفته ایم نقض شود.

در یک دادگاه همیشه ممکن است همه جوانب پرونده به خوبی رسیدگی نشود. کار دادگاه تجدیدنظر این است که به احتمال بی دقتی در دادگاه اول توجه کند و اگر لازم است٬ نتیجه و رای و حکم دادگاه اول را نقض کند.
از میان علت هایی که ما را به خطا می اندازد چند نمونه را یادآوری می کنیم:
تعمیم ناقص جواب نادرست می دهد. مثلا: همه افغان ها در مواد مخدر دست دارند. اگر کشی در تحقیق خود با چند شاهد به نتایج بزرگ و فراگیر برسد٬ احتمال خطای او زیاد خواهد بود.
ارزش کار تحقیقی اتکا به شواهد متعدد است٬ اما در هر حال نتیجه ای که از شواهد می گیریم همیشه باید در چارچوب همان شواهد باشد. احتیاط در تحقیق یعنی فراتر از آنچه می دانیم و شواهد نشان می دهد ادعایی نکنیم.
دلبستگی به جواب اولیه هم امکان خطا را زیاد می کند. ممکن است ما دل مان بخواهد که فلان مسئول را حافظ کشور بدانیم و هر قدر هم شواهد خلاف آن زیاد باشد باز هم به آن اعتنا نکنیم.
ممکن است طرفدار یک چهره سیاسی باشیم و به خود بگوییم که فلان میلیون رای آورده است. اگر به این احتمال دلبستگی زیادی داشته باشیم بعید است که استدلال ها و شواهد مخالف آن را جدی بگیریم.
یا در مثال آتش سوزی ممکن است تمایل ما به این باشد که حادثه را عمدی بدانیم. بنابراین دشوار است که شواهد غیرعمدی بودن حادثه را درست وزن کنیم و بپذیریم.
بنابراین وقتی وارد تحقیق می شویم٬ باید پیشاپیش از خود بپرسیم آیا قدرت رد جواب اولیه مان را داریم؟ یعنی در اختیار حقیقت و آنچه کشف می کنیم باشیم و اگر شواهد کافی داشتیم که نظر اولیه مان را رد می کرد در برابر آن مقاومت نکنیم.
آمادگی برای تغییر نظرمان شرط مهم کار تحقیق است.
انتخاب یک جواب وقتی چند جواب درست وجود دارد. مثلا در گروه بندی سوال ها دیدیم که برخی سوال ها اصولا بیش از یک جواب دارند. مثلا این که چه طور می توانیم از فرار از تحصیل نوجوانان جلوگیری کنیم.
در این نوع سوال ها انتخاب یک جواب و اصرار بر این که همین جواب درست است٬ ما را به خطا خواهد برد. یکی از مشکلات عمده در مسائل اجتماعی همین گرایش به انتخاب یک جواب به جای چند جواب است:
- چگونه زبان های محلی را در کنار زبان ملی آموزش بدهیم؟
- چگونه برای استان های مختلف کشور کتاب درسی متناسب بنویسیم؟
- چگونه احترام به قانون را در جامعه به فرهنگ عمومی تبدیل کنیم؟
- روش برخورد با روزنامه ای که تخلف مطبوعاتی کرده چیست؟
- آیا وجود احزاب متعدد همبستگی ملی را تقویت می کند؟
- آیا هویت ملی با زبان واحد و مذهب واحد تعریف می شود؟
- به جز رای دادن نقش مردم در دموکراسی چیست؟
- آیا ایمنی مغازه های بازار با حفظ معماری قدیم آنها ممکن است؟
- علت سقوط مکرر هواپیماهای ایران چیست؟
- راه مهار و کاهش آلودگی هوای تهران چیست؟
همه جانبه نگری و انعطاف پذیری در اغلب موارد بالا کمک می کند به جواب های درست برسیم یا نسبت به چند جواب برای حل مسئله خود باز باشیم






نوع مطلب : مهندسی صنایع، روش های تحقیق، 
برچسب ها : روش های تحقیق،
لینک های مرتبط :

پنجشنبه 21 شهریور 1392
دوشنبه 30 مرداد 1396 09:01 ق.ظ
Very rapidly this website will be famous amid all blogging viewers, due
to it's fastidious articles
دوشنبه 16 مرداد 1396 01:57 ق.ظ
Aw, this was an extremely good post. Taking a few minutes and actual
effort to produce a really good article… but what can I say… I hesitate a whole lot and don't manage to get nearly anything
done.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره انجمن


این وبلاگ توسط مهندسین صنایع دانشگاه مهرآستان برای اطلاع رسانی و در اختیار قراردادن موارد مورد نیاز مهندسی صنایع ایجاد شده است.
امیدواریم که به کمک شما بتوانیم در هدف خود موفق باشیم.

تماس با مدیر : بهاره عبدی ولمی Abdi_Bahareh@yahoo.com
صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
فرم تماس
نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
امکانات دیگر
کلیه حقوق این وبلاگ برای انجمن علمی مهندسی صنایع مهرآستان محفوظ است